Accountancy in transitie: van cijferwerk naar strategisch advies

De accountancysector is volop in beweging. Waar de focus vroeger lag op repetitief cijferwerk en boekhouding, verwachten klanten vandaag veel meer van hun accountant: bredere zakelijke dienstverlening, advies en een proactieve houding. Tijdens een panelgesprek in Studio Dope van het Forum for the Future met Dr. Stefanie De Bruyckere (HoGent), Gert Engelen (Boox Accountantskantoor) en Arne Bossuyt (student accountancy-fiscaliteit) werd duidelijk dat de accountant van de toekomst alleen relevant blijft als die mee evolueert.

“Wie blijft zoals we de accountant vandaag kennen, zal er over tien jaar niet meer zijn,” stelt Gert Engelen. De boodschap is duidelijk: om toegevoegde waarde te kunnen blijven bieden, moeten accountants de transitie en verandering omarmen. Het takenpakket zal veranderen, maar de basiskennis blijft essentieel. Software evolueert snel, maar je hoeft geen tech-expert te worden. Bijblijven met de nieuwste tools is wel de boodschap.

De impact van AI: van extra kracht tot tweede brein

AI is niet langer toekomstmuziek, maar realiteit in de accountancysector. Volgens Stefanie De Bruyckere zorgt AI nu al voor belangrijke tijdswinst, net op een moment dat de sector schreeuwt om nieuw talent. In tijden van personeelsschaarste is AI een extra kracht, of zelfs een “tweede brein” waarop je kan terugvallen. Bij Boox Accountantskantoor mogen medewerkers AI gebruiken, met een duidelijke policy en opleiding. Ze werken met een betalende versie van CoPilot om vertrouwelijkheid te garanderen en zetten AI-Agents in voor specifieke klantencases. Het kantoor test regelmatig nieuwe tools uit en betrekt klanten actief bij innovaties. 

Arne Bossuyt raadt aan om nu al de mogelijkheden van AI te onderzoeken en de bedrijfsprocessen kritisch te bekijken op efficiëntie. AI neemt steeds meer repetitieve en transactionele taken over, waardoor accountants meer tijd krijgen voor advies en strategische begeleiding. “Toch blijft het belangrijk om het verschil te zien tussen informeren en adviseren,” stelt Gert Engelen. “Informatie is losstaand, advies plaatst informatie in een breder kader.” De toegevoegde waarde van de accountant zit in het correct interpreteren van data en het vertalen naar bruikbaar advies voor de klant. Mutual understanding tussen accountant en ondernemer is daarbij cruciaal en moet regelmatig besproken worden (zie kaderstuk).

Skip That Sh*t: het nieuwe imago van de accountant

Om jongeren warm te maken voor het beroep, lanceerde het ITAA de opvallende en succesvolle campagne ‘Skip That Sh*t’. Met een exclusieve technotrack van DJ Amber Broos laat het ITAA zien hoe het beroep evolueert naar een dynamische, digitale en strategische job. De campagne wil het stoffige imago doorbreken en benadrukt dat het beroep allesbehalve saai of ouderwets is.

Naast digitalisering en automatisering is AI een echte gamechanger. Dankzij AI, e-facturatie en automatisering verdwijnen repetitieve taken steeds meer naar de achtergrond, waardoor accountants zich kunnen toeleggen op advies en persoonlijke begeleiding. Jongeren die opgroeien in een digitale wereld vinden vlot hun weg in deze transitie. De sector biedt werkzekerheid, veel leer- en groeikansen en een boeiende carrière als strategisch partner van ondernemers. De veelzijdigheid van het accountantsberoep sprak Arne het meest aan en gaf de doorslag om deze opleiding te volgen.

Opleiding, levenslang leren en change management

De veranderende rol van de accountant vraagt om een aangepaste opleiding. Studenten worden betrokken in projecten rond data en leren werken met belangrijke softwaretools. Softskills, zoals klantgesprekken voeren, krijgen meer aandacht. Hogescholen bereiden studenten goed voor, maar kantoren moeten jonge afgestudeerden verder begeleiden. 

Niet alleen voor studenten is opleiding belangrijk: ook bestaande medewerkers moeten meegenomen worden in deze snel veranderende wereld. Levenslang leren wordt een absolute noodzaak. Als zaakvoerder of leidinggevende is het essentieel om je team actief te begeleiden in deze verandering. Dat betekent: tijd en ruimte voorzien voor bijscholing, medewerkers stimuleren om nieuwe technologieën te omarmen, en samen te werken aan een cultuur waarin verandering als een kans wordt gezien. Zo bereid je je kantoor én je mensen voor op de toekomst.

Danny De Pourcq

Belangrijkste inzichten uit het doctoraat van Stefanie De Bruyckere

Dr. Stefanie De Bruyckere behaalde haar doctoraat aan de UGent met het onderzoek “De rol van de externe accountant als dienstverlener voor kmo’s”. Haar bevindingen zijn bijzonder relevant voor de toekomst van het accountancyberoep:

  • Mutual understanding als sleutel: Hoe beter de accountant en de ondernemer elkaar begrijpen, hoe vaker de ondernemer zijn accountant inschakelt voor aanvullend advies. Dit leidt tot een intensere samenwerking en meer gebruik van strategisch bedrijfsadvies, wat op zijn beurt een positieve invloed heeft op de financiële gezondheid van de onderneming.
  • Accountant als strategisch partner: De accountant wordt steeds meer gezien als een sparringpartner die proactief meedenkt met de ondernemer. Niet alleen de formele, maar ook de informele contacten en transparantie zijn hierbij essentieel.
  • Kennis en openheid: Ondernemers die meer kennis hebben van boekhouding en open communiceren met hun accountant, ervaren een betere samenwerking en meerwaarde.
  • Advies versterkt financiële gezondheid: Het gebruik van advies van de accountant is positief gerelateerd aan de financiële gezondheid van de onderneming. Mutual understanding leidt dus indirect tot betere bedrijfsresultaten.
  • Rolverandering: De accountant evolueert van “bean counter” naar een echte adviseur, maar dit potentieel wordt nog niet altijd volledig benut. Zowel accountants als ondernemers kunnen stappen zetten om deze samenwerking te optimaliseren.

Deze inzichten onderstrepen het belang van communicatie, vertrouwen en een proactieve houding in de relatie tussen accountant en ondernemer. Ze sluiten perfect aan bij de centrale thema’s die aan bod kwamen tijdens het panelgesprek (zie artikel over Acountancy in transitie): de impact van digitalisering en AI, het belang van communicatie en de nood aan levenslang leren in de sector.

Dr. Stefanie De Bruyckere is coördinator van het Research Centre for Sustainable Organizations, onderzoeker en lector in de opleiding accountancy-fiscaliteit bij HoGent).